İcra Takibi Nasıl Başlatılır?
Bir kişi veya işletmeden olan alacağın zamanında ödenmemesi
durumunda, alacağın devlet gücüyle tahsil edilmesi için icra takibi
başlatılabilir. Ancak icra takibine başlamadan önce alacağın kaynağı, mevcut
belgeler, uygulanacak faiz, borçlunun bilgileri ve tercih edilecek takip yolu
doğru şekilde belirlenmelidir.
Yanlış takip türünün seçilmesi, yetkisiz icra dairesinde
işlem yapılması veya alacak miktarının hatalı hesaplanması; takibin uzamasına,
ek masrafların ortaya çıkmasına ve alacaklının hak kaybına uğramasına neden
olabilir.
Çanakkale’de icra takibi başlatmayı düşünen kişilerin
öncelikle alacaklarının hangi takip yoluyla tahsil edilebileceğini
değerlendirmesi önemlidir.
İcra Takibi Nedir?
İcra takibi, borcunu zamanında ve kendiliğinden ödemeyen
borçluya karşı icra dairesi aracılığıyla başlatılan hukuki tahsil sürecidir.
Takibin kesinleşmesi ve gerekli şartların oluşması hâlinde
borçlunun;
- Banka
hesaplarına,
- Maaş
veya ücretine,
- Taşınır
mallarına,
- Araçlarına,
- Taşınmazlarına,
- Şirketlerdeki
hak ve alacaklarına,
- Üçüncü
kişilerde bulunan alacaklarına
haciz uygulanması gündeme gelebilir.
Ancak borçlu adına kayıtlı her malın veya hakkın sınırsız
biçimde haczedilebilmesi mümkün değildir. Kanunda haczedilemeyen ya da belirli
oranlarda haczedilebilen mal ve haklar ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle haciz
işlemleri her dosyanın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
İcra Takibi Türleri Nelerdir?
İcra takibine başlamadan önce alacağın niteliğine uygun
takip yolunun seçilmesi gerekir. Başlıca icra takibi türleri şunlardır:
İlamsız İcra Takibi
Alacaklının elinde bir mahkeme kararı bulunmadan başlattığı
takip türüdür. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte alacağın mutlaka yazılı bir
belgeye dayanması gerekmez.
Ödenmeyen borçlar, kira alacakları, mal veya hizmet
bedelleri, cari hesap alacakları ve sözleşmeden kaynaklanan çeşitli para
alacakları için somut olayın özelliklerine göre ilamsız icra takibi
başlatılabilir.
İcra ve İflas Kanunu’na göre takip talebi icra dairesine
yazılı, sözlü veya elektronik ortamda yapılabilir. Takip talebinde tarafların
bilgileri, alacağın miktarı, faiz talebi, alacağın dayanağı ve seçilen takip
yolu gibi hususlar gösterilmelidir.
İlamlı İcra Takibi
Alacaklının elinde mahkeme kararı veya kanunen ilam
niteliğinde kabul edilen bir belge bulunması durumunda ilamlı icra takibi
başlatılabilir.
İlamlı takipte mahkeme kararında hükmedilen borcun yerine
getirilmesi istenir. Para alacaklarının yanı sıra bir malın teslimi, bir işin
yapılması veya yapılmaması gibi kararlar da ilamlı icraya konu olabilir.
Mahkeme kararının içeriğine aykırı veya kararda bulunmayan
bir talebin icra takibine eklenmesi mümkün olmayabilir. Bu nedenle takip talebi
hazırlanırken mahkeme hükmünün dikkatle incelenmesi gerekir.
Kambiyo Senetlerine Özgü İcra Takibi
Alacak çek, bono veya poliçe gibi kambiyo senetlerinden
kaynaklanıyorsa kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip gündeme gelebilir.
Bu takip yolunda senedin şekil şartlarını taşıyıp
taşımadığı, vade tarihi, ibraz süreleri, borçlunun sıfatı ve senetteki imzalar
önem taşır. Kambiyo takibinde borçlunun itiraz ve şikâyet süreleri genel haciz
yoluyla takipten farklı olabileceği için senedin uzman tarafından incelenmesi
yararlı olacaktır.
İcra Takibi Başlatmadan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?
İcra takibine başlamadan önce alacağı ve borç ilişkisini
gösteren belgelerin bir araya getirilmesi gerekir.
Alacağın türüne göre şu belgeler kullanılabilir:
- Yazılı
sözleşmeler,
- Faturalar,
- Cari
hesap kayıtları,
- Teslim
veya sevk belgeleri,
- Banka
dekontları,
- Çek,
bono veya poliçeler,
- Kira
sözleşmeleri,
- İhtarname
ve ihbarnameler,
- Mesajlar
ve e-posta yazışmaları,
- Mahkeme
kararları,
- Arabuluculuk
anlaşma belgeleri,
- Borcun
kabul edildiğini gösteren yazılı belgeler.
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte belge bulunması her
zaman zorunlu olmasa da alacağın ispatlanmasını sağlayabilecek belgelerin
korunması önemlidir. Borçlunun takibe itiraz etmesi hâlinde uyuşmazlığın
mahkemeye taşınması ve alacağın ispatlanmasının gerekmesi mümkündür.
İcra Takibi Adım Adım Nasıl Başlatılır?
1. Alacak ve Borçlu Bilgileri Belirlenir
Takip talebinde alacaklı ve borçluya ait bilgilerin doğru
şekilde gösterilmesi gerekir.
Borçlunun gerçek kişi olması durumunda adı, soyadı ve
bilinen adresi; şirket olması durumunda ise ticaret unvanı, vergi numarası ve
merkez adresi gibi bilgiler önem taşır.
Eksik veya yanlış adres bildirilmesi, ödeme emrinin borçluya
tebliğ edilememesine ve takip sürecinin uzamasına neden olabilir.
2. Alacak Miktarı Hesaplanır
Takipte talep edilecek ana para, işlemiş faiz, faiz türü ve
faizin başlangıç tarihi belirlenmelidir.
Sözleşmede kararlaştırılan faiz ile kanuni faiz birbirinden
farklı olabilir. Ayrıca ticari işlerde, tüketici işlemlerinde ve kambiyo
senetlerinde uygulanacak faiz türü ve oranı değişebilir.
Hatalı veya aşırı faiz talebi, borçlunun itirazda
bulunmasına ve takipte uyuşmazlık çıkmasına neden olabilir.
3. Uygun Takip Yolu Seçilir
Alacağın bir mahkeme kararına, kambiyo senedine, kira
sözleşmesine veya sıradan bir para borcuna dayanmasına göre farklı takip
yolları uygulanabilir.
Yanlış takip yolunun seçilmesi, icra takibinin iptal
edilmesine veya alacaklının yeni bir takip başlatmak zorunda kalmasına neden
olabilir.
4. Yetkili İcra Dairesi Belirlenir
İcra takibinin hangi yerdeki icra dairesinde başlatılacağı,
alacağın ve borç ilişkisinin özelliklerine göre belirlenir.
Genel haciz yoluyla takiplerde borçlunun yerleşim yeri
önemli yetki noktalarından biridir. Bununla birlikte sözleşmenin ifa yeri,
geçerli bir yetki düzenlemesi, taşınmazın bulunduğu yer veya takip türüne özgü
hükümler de yetkili icra dairesinin belirlenmesinde etkili olabilir.
Bu nedenle alacaklı veya borçlunun Çanakkale’de bulunması,
her uyuşmazlıkta Çanakkale icra dairelerinin kendiliğinden yetkili olduğu
anlamına gelmez. Somut borç ilişkisinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
5. Takip Talebi Hazırlanır
Takip talebinde genel olarak;
- Alacaklının
ve borçlunun bilgileri,
- Alacağın
ana para miktarı,
- İşlemiş
faiz tutarı,
- Talep
edilen faiz türü ve başlangıç tarihi,
- Alacağın
dayanağı,
- Varsa
belge veya senet bilgileri,
- Seçilen
takip yolu,
- Ödemenin
yapılacağı hesap bilgileri
yer alır.
Adalet Bakanlığına bağlı adliye internet sitelerinde “Örnek
1 Takip Talebi Formu”, icra takibi başlatmak için kullanılan örnek belgeler
arasında gösterilmektedir.
Takip talebinin eksik veya hatalı hazırlanması; ödeme
emrinin de hatalı düzenlenmesine ve takip işlemlerinin uyuşmazlık konusu
olmasına yol açabilir.
6. Harç ve Masraflar Ödenir
İcra takibi başlatılırken takip türüne ve alacak miktarına
göre harç, tebligat gideri ve diğer dosya masraflarının yatırılması gerekir.
Dosyada yapılacak haciz, kıymet takdiri, muhafaza ve satış
gibi işlemler için ilerleyen aşamalarda ayrıca gider avansı talep edilebilir.
Harç ve masraf miktarları takip dosyasına ve yapılacak işlemlere göre
değişebilir.
7. Borçluya Ödeme Emri Gönderilir
Takip talebinin kabul edilmesinin ardından icra dairesi
tarafından borçluya ödeme emri gönderilir.
Ödeme emrinde;
- Alacağın
miktarı,
- Alacaklının
bilgileri,
- Borcun
ödenmesi gereken süre,
- İtiraz
hakkı ve süresi,
- İtiraz
edilmemesi durumunda karşılaşılabilecek sonuçlar
yer alır.
Tebligatın borçluya usulüne uygun şekilde ulaştırılması,
ödeme ve itiraz sürelerinin başlaması bakımından önemlidir.
Borçlu İcra Takibine İtiraz Ederse Ne Olur?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin
tebliğinden itibaren yedi gün içinde borca, faize, imzaya veya icra dairesinin
yetkisine itiraz edebilir.
Süresi içinde yapılan geçerli itiraz, ilamsız icra takibini
durdurur.
Takibin durması hâlinde alacaklı, elindeki belgelerin
niteliğine ve uyuşmazlığın özelliklerine göre;
- İtirazın
kaldırılması,
- İtirazın
iptali davası,
- Doğrudan
alacak davası
gibi hukuki yollara başvurabilir.
Bu başvurular farklı mercilere yapılır ve farklı sürelere
tabidir. Bu nedenle borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ edilmesinden sonra
dosyanın gecikmeden incelenmesi önemlidir.
Borçlu İtiraz Etmezse Ne Olur?
Borçlunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmemesi hâlinde
takip kesinleşebilir.
Takibin kesinleşmesinden sonra alacaklı, yasal süre ve
şartlar çerçevesinde borçlunun mal, hak ve alacaklarının haczedilmesini talep
edebilir. Haciz talebi sonrasında borçlunun kayıtlı malvarlığına ilişkin
sorgulamalar yapılabilir.
Haczedilen malların doğrudan alacaklıya verilmesi kural
olarak söz konusu değildir. Borç ödenmezse haczedilen malların satışının talep
edilmesi, satış işlemlerinin tamamlanması ve elde edilen paranın dosya
alacağına göre dağıtılması gerekir.
İcra Takibi UYAP Üzerinden Başlatılabilir mi?
Avukatlar, icra takiplerini UYAP Avukat Portal üzerinden
elektronik ortamda başlatabilir ve dosyaya ilişkin işlemleri sistem üzerinden
takip edebilir.
Adalet Bakanlığı, Avukat Portal ana sayfasında dava ve takip
açılışı için kısa yolların bulunduğunu ve icra dosyalarının detaylarına portal
üzerinden erişilebildiğini belirtmektedir.
Vatandaşlar ise UYAP Vatandaş Portal üzerinden tarafı
oldukları dava ve icra dosyalarını görüntüleyebilir. Portala e-Devlet Kapısı
üzerinden kimlik doğrulaması yapılarak erişilebilir.
İcra Takibi İçin Avukat Tutmak Zorunlu mudur?
İcra takibi başlatmak için kural olarak avukatla temsil
zorunlu değildir. Alacaklı, gerekli işlemleri kendisi de gerçekleştirebilir.
Bununla birlikte icra dosyalarında;
- Doğru
takip yolunun seçilmesi,
- Yetkili
icra dairesinin belirlenmesi,
- Faiz
ve ferî alacakların hesaplanması,
- Takip
talebinin hazırlanması,
- Borçlunun
itirazına karşı işlem yapılması,
- Malvarlığı
araştırmalarının gerçekleştirilmesi,
- Haciz
ve satış sürelerinin takip edilmesi,
- Tahsil
edilen paranın dosyadan alınması
gibi teknik ve süreye bağlı çok sayıda işlem bulunmaktadır.
Yapılan bir hata, takibin durmasına, iptal edilmesine,
gereksiz masraf yapılmasına veya alacağın zamanaşımına uğramasına kadar
varabilecek sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı, belgeli,
ticari veya itiraz edilmesi beklenen alacaklarda hukuki destek alınması
önemlidir.
Çanakkale’de İcra Takibi İçin Hukuki Destek
Ödenmeyen kira bedeli, senet, çek, fatura, sözleşme bedeli,
ticari alacak veya başka bir para alacağınız bulunuyorsa icra takibine
başlamadan önce dosyanızın hukuki açıdan değerlendirilmesi yararlı olacaktır.
Çanakkale’de icra takibi başlatmak, hakkınızda başlatılan
bir icra takibine itiraz etmek veya devam eden icra dosyanızdaki haciz ve
tahsilat işlemlerini takip etmek için Çanakkale Avukat Serpil Dağdelen’e
başvurabilirsiniz.
Av. Serpil Dağdelen’den hukuki destek alınarak;
- Alacağın
tahsil edilebilirliği değerlendirilebilir,
- Uygun
icra takip yolu belirlenebilir,
- Takip
talebi hazırlanabilir,
- UYAP
üzerinden icra takibi başlatılabilir,
- Borçlunun
itirazına karşı gerekli başvurular yapılabilir,
- Haciz,
satış ve tahsilat işlemleri takip edilebilir.
Her alacağın kaynağı, belgeleri, zamanaşımı süresi ve
borçlunun hukuki durumu farklıdır. Bu nedenle internet ortamındaki genel
bilgiler yerine somut dosyanın özelliklerine göre hareket edilmesi gerekir.
Bilgilendirme: Bu yazı genel hukuki bilgilendirme
amacıyla hazırlanmıştır. Yazıda yer alan açıklamalar kişiye özel hukuki
danışmanlık niteliğinde değildir ve somut uyuşmazlık değerlendirilmeden kesin
bir sonuç taahhüdü oluşturmaz.

