İcra Takibi Nasıl Başlatılır?

İcra Takibi Nasıl Başlatılır?

Bir kişi veya işletmeden olan alacağın zamanında ödenmemesi durumunda, alacağın devlet gücüyle tahsil edilmesi için icra takibi başlatılabilir. Ancak icra takibine başlamadan önce alacağın kaynağı, mevcut belgeler, uygulanacak faiz, borçlunun bilgileri ve tercih edilecek takip yolu doğru şekilde belirlenmelidir.

Yanlış takip türünün seçilmesi, yetkisiz icra dairesinde işlem yapılması veya alacak miktarının hatalı hesaplanması; takibin uzamasına, ek masrafların ortaya çıkmasına ve alacaklının hak kaybına uğramasına neden olabilir.

Çanakkale’de icra takibi başlatmayı düşünen kişilerin öncelikle alacaklarının hangi takip yoluyla tahsil edilebileceğini değerlendirmesi önemlidir.

İcra Takibi Nedir?

İcra takibi, borcunu zamanında ve kendiliğinden ödemeyen borçluya karşı icra dairesi aracılığıyla başlatılan hukuki tahsil sürecidir.

Takibin kesinleşmesi ve gerekli şartların oluşması hâlinde borçlunun;

  • Banka hesaplarına,
  • Maaş veya ücretine,
  • Taşınır mallarına,
  • Araçlarına,
  • Taşınmazlarına,
  • Şirketlerdeki hak ve alacaklarına,
  • Üçüncü kişilerde bulunan alacaklarına

haciz uygulanması gündeme gelebilir.

Ancak borçlu adına kayıtlı her malın veya hakkın sınırsız biçimde haczedilebilmesi mümkün değildir. Kanunda haczedilemeyen ya da belirli oranlarda haczedilebilen mal ve haklar ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle haciz işlemleri her dosyanın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

İcra Takibi Türleri Nelerdir?

İcra takibine başlamadan önce alacağın niteliğine uygun takip yolunun seçilmesi gerekir. Başlıca icra takibi türleri şunlardır:

İlamsız İcra Takibi

Alacaklının elinde bir mahkeme kararı bulunmadan başlattığı takip türüdür. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte alacağın mutlaka yazılı bir belgeye dayanması gerekmez.

Ödenmeyen borçlar, kira alacakları, mal veya hizmet bedelleri, cari hesap alacakları ve sözleşmeden kaynaklanan çeşitli para alacakları için somut olayın özelliklerine göre ilamsız icra takibi başlatılabilir.

İcra ve İflas Kanunu’na göre takip talebi icra dairesine yazılı, sözlü veya elektronik ortamda yapılabilir. Takip talebinde tarafların bilgileri, alacağın miktarı, faiz talebi, alacağın dayanağı ve seçilen takip yolu gibi hususlar gösterilmelidir.

İlamlı İcra Takibi

Alacaklının elinde mahkeme kararı veya kanunen ilam niteliğinde kabul edilen bir belge bulunması durumunda ilamlı icra takibi başlatılabilir.

İlamlı takipte mahkeme kararında hükmedilen borcun yerine getirilmesi istenir. Para alacaklarının yanı sıra bir malın teslimi, bir işin yapılması veya yapılmaması gibi kararlar da ilamlı icraya konu olabilir.

Mahkeme kararının içeriğine aykırı veya kararda bulunmayan bir talebin icra takibine eklenmesi mümkün olmayabilir. Bu nedenle takip talebi hazırlanırken mahkeme hükmünün dikkatle incelenmesi gerekir.

Kambiyo Senetlerine Özgü İcra Takibi

Alacak çek, bono veya poliçe gibi kambiyo senetlerinden kaynaklanıyorsa kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip gündeme gelebilir.

Bu takip yolunda senedin şekil şartlarını taşıyıp taşımadığı, vade tarihi, ibraz süreleri, borçlunun sıfatı ve senetteki imzalar önem taşır. Kambiyo takibinde borçlunun itiraz ve şikâyet süreleri genel haciz yoluyla takipten farklı olabileceği için senedin uzman tarafından incelenmesi yararlı olacaktır.

İcra Takibi Başlatmadan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?

İcra takibine başlamadan önce alacağı ve borç ilişkisini gösteren belgelerin bir araya getirilmesi gerekir.

Alacağın türüne göre şu belgeler kullanılabilir:

  • Yazılı sözleşmeler,
  • Faturalar,
  • Cari hesap kayıtları,
  • Teslim veya sevk belgeleri,
  • Banka dekontları,
  • Çek, bono veya poliçeler,
  • Kira sözleşmeleri,
  • İhtarname ve ihbarnameler,
  • Mesajlar ve e-posta yazışmaları,
  • Mahkeme kararları,
  • Arabuluculuk anlaşma belgeleri,
  • Borcun kabul edildiğini gösteren yazılı belgeler.

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte belge bulunması her zaman zorunlu olmasa da alacağın ispatlanmasını sağlayabilecek belgelerin korunması önemlidir. Borçlunun takibe itiraz etmesi hâlinde uyuşmazlığın mahkemeye taşınması ve alacağın ispatlanmasının gerekmesi mümkündür.

İcra Takibi Adım Adım Nasıl Başlatılır?

1. Alacak ve Borçlu Bilgileri Belirlenir

Takip talebinde alacaklı ve borçluya ait bilgilerin doğru şekilde gösterilmesi gerekir.

Borçlunun gerçek kişi olması durumunda adı, soyadı ve bilinen adresi; şirket olması durumunda ise ticaret unvanı, vergi numarası ve merkez adresi gibi bilgiler önem taşır.

Eksik veya yanlış adres bildirilmesi, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilememesine ve takip sürecinin uzamasına neden olabilir.

2. Alacak Miktarı Hesaplanır

Takipte talep edilecek ana para, işlemiş faiz, faiz türü ve faizin başlangıç tarihi belirlenmelidir.

Sözleşmede kararlaştırılan faiz ile kanuni faiz birbirinden farklı olabilir. Ayrıca ticari işlerde, tüketici işlemlerinde ve kambiyo senetlerinde uygulanacak faiz türü ve oranı değişebilir.

Hatalı veya aşırı faiz talebi, borçlunun itirazda bulunmasına ve takipte uyuşmazlık çıkmasına neden olabilir.

3. Uygun Takip Yolu Seçilir

Alacağın bir mahkeme kararına, kambiyo senedine, kira sözleşmesine veya sıradan bir para borcuna dayanmasına göre farklı takip yolları uygulanabilir.

Yanlış takip yolunun seçilmesi, icra takibinin iptal edilmesine veya alacaklının yeni bir takip başlatmak zorunda kalmasına neden olabilir.

4. Yetkili İcra Dairesi Belirlenir

İcra takibinin hangi yerdeki icra dairesinde başlatılacağı, alacağın ve borç ilişkisinin özelliklerine göre belirlenir.

Genel haciz yoluyla takiplerde borçlunun yerleşim yeri önemli yetki noktalarından biridir. Bununla birlikte sözleşmenin ifa yeri, geçerli bir yetki düzenlemesi, taşınmazın bulunduğu yer veya takip türüne özgü hükümler de yetkili icra dairesinin belirlenmesinde etkili olabilir.

Bu nedenle alacaklı veya borçlunun Çanakkale’de bulunması, her uyuşmazlıkta Çanakkale icra dairelerinin kendiliğinden yetkili olduğu anlamına gelmez. Somut borç ilişkisinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

5. Takip Talebi Hazırlanır

Takip talebinde genel olarak;

  • Alacaklının ve borçlunun bilgileri,
  • Alacağın ana para miktarı,
  • İşlemiş faiz tutarı,
  • Talep edilen faiz türü ve başlangıç tarihi,
  • Alacağın dayanağı,
  • Varsa belge veya senet bilgileri,
  • Seçilen takip yolu,
  • Ödemenin yapılacağı hesap bilgileri

yer alır.

Adalet Bakanlığına bağlı adliye internet sitelerinde “Örnek 1 Takip Talebi Formu”, icra takibi başlatmak için kullanılan örnek belgeler arasında gösterilmektedir.

Takip talebinin eksik veya hatalı hazırlanması; ödeme emrinin de hatalı düzenlenmesine ve takip işlemlerinin uyuşmazlık konusu olmasına yol açabilir.

6. Harç ve Masraflar Ödenir

İcra takibi başlatılırken takip türüne ve alacak miktarına göre harç, tebligat gideri ve diğer dosya masraflarının yatırılması gerekir.

Dosyada yapılacak haciz, kıymet takdiri, muhafaza ve satış gibi işlemler için ilerleyen aşamalarda ayrıca gider avansı talep edilebilir. Harç ve masraf miktarları takip dosyasına ve yapılacak işlemlere göre değişebilir.

7. Borçluya Ödeme Emri Gönderilir

Takip talebinin kabul edilmesinin ardından icra dairesi tarafından borçluya ödeme emri gönderilir.

Ödeme emrinde;

  • Alacağın miktarı,
  • Alacaklının bilgileri,
  • Borcun ödenmesi gereken süre,
  • İtiraz hakkı ve süresi,
  • İtiraz edilmemesi durumunda karşılaşılabilecek sonuçlar

yer alır.

Tebligatın borçluya usulüne uygun şekilde ulaştırılması, ödeme ve itiraz sürelerinin başlaması bakımından önemlidir.

Borçlu İcra Takibine İtiraz Ederse Ne Olur?

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borca, faize, imzaya veya icra dairesinin yetkisine itiraz edebilir.

Süresi içinde yapılan geçerli itiraz, ilamsız icra takibini durdurur.

Takibin durması hâlinde alacaklı, elindeki belgelerin niteliğine ve uyuşmazlığın özelliklerine göre;

  • İtirazın kaldırılması,
  • İtirazın iptali davası,
  • Doğrudan alacak davası

gibi hukuki yollara başvurabilir.

Bu başvurular farklı mercilere yapılır ve farklı sürelere tabidir. Bu nedenle borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ edilmesinden sonra dosyanın gecikmeden incelenmesi önemlidir.

Borçlu İtiraz Etmezse Ne Olur?

Borçlunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmemesi hâlinde takip kesinleşebilir.

Takibin kesinleşmesinden sonra alacaklı, yasal süre ve şartlar çerçevesinde borçlunun mal, hak ve alacaklarının haczedilmesini talep edebilir. Haciz talebi sonrasında borçlunun kayıtlı malvarlığına ilişkin sorgulamalar yapılabilir.

Haczedilen malların doğrudan alacaklıya verilmesi kural olarak söz konusu değildir. Borç ödenmezse haczedilen malların satışının talep edilmesi, satış işlemlerinin tamamlanması ve elde edilen paranın dosya alacağına göre dağıtılması gerekir.

İcra Takibi UYAP Üzerinden Başlatılabilir mi?

Avukatlar, icra takiplerini UYAP Avukat Portal üzerinden elektronik ortamda başlatabilir ve dosyaya ilişkin işlemleri sistem üzerinden takip edebilir.

Adalet Bakanlığı, Avukat Portal ana sayfasında dava ve takip açılışı için kısa yolların bulunduğunu ve icra dosyalarının detaylarına portal üzerinden erişilebildiğini belirtmektedir.

Vatandaşlar ise UYAP Vatandaş Portal üzerinden tarafı oldukları dava ve icra dosyalarını görüntüleyebilir. Portala e-Devlet Kapısı üzerinden kimlik doğrulaması yapılarak erişilebilir.

İcra Takibi İçin Avukat Tutmak Zorunlu mudur?

İcra takibi başlatmak için kural olarak avukatla temsil zorunlu değildir. Alacaklı, gerekli işlemleri kendisi de gerçekleştirebilir.

Bununla birlikte icra dosyalarında;

  • Doğru takip yolunun seçilmesi,
  • Yetkili icra dairesinin belirlenmesi,
  • Faiz ve ferî alacakların hesaplanması,
  • Takip talebinin hazırlanması,
  • Borçlunun itirazına karşı işlem yapılması,
  • Malvarlığı araştırmalarının gerçekleştirilmesi,
  • Haciz ve satış sürelerinin takip edilmesi,
  • Tahsil edilen paranın dosyadan alınması

gibi teknik ve süreye bağlı çok sayıda işlem bulunmaktadır.

Yapılan bir hata, takibin durmasına, iptal edilmesine, gereksiz masraf yapılmasına veya alacağın zamanaşımına uğramasına kadar varabilecek sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı, belgeli, ticari veya itiraz edilmesi beklenen alacaklarda hukuki destek alınması önemlidir.

Çanakkale’de İcra Takibi İçin Hukuki Destek

Ödenmeyen kira bedeli, senet, çek, fatura, sözleşme bedeli, ticari alacak veya başka bir para alacağınız bulunuyorsa icra takibine başlamadan önce dosyanızın hukuki açıdan değerlendirilmesi yararlı olacaktır.

Çanakkale’de icra takibi başlatmak, hakkınızda başlatılan bir icra takibine itiraz etmek veya devam eden icra dosyanızdaki haciz ve tahsilat işlemlerini takip etmek için Çanakkale Avukat Serpil Dağdelen’e başvurabilirsiniz.

Av. Serpil Dağdelen’den hukuki destek alınarak;

  • Alacağın tahsil edilebilirliği değerlendirilebilir,
  • Uygun icra takip yolu belirlenebilir,
  • Takip talebi hazırlanabilir,
  • UYAP üzerinden icra takibi başlatılabilir,
  • Borçlunun itirazına karşı gerekli başvurular yapılabilir,
  • Haciz, satış ve tahsilat işlemleri takip edilebilir.

Her alacağın kaynağı, belgeleri, zamanaşımı süresi ve borçlunun hukuki durumu farklıdır. Bu nedenle internet ortamındaki genel bilgiler yerine somut dosyanın özelliklerine göre hareket edilmesi gerekir.

Bilgilendirme: Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yazıda yer alan açıklamalar kişiye özel hukuki danışmanlık niteliğinde değildir ve somut uyuşmazlık değerlendirilmeden kesin bir sonuç taahhüdü oluşturmaz.